باغ ذن یا ذن گاردن چیست؟ باغ ذن (karesansui) نوعی باغ ژاپنی است که مرکز… پنجشنبه ۲۴ آبان ۹۷

باغ ذن یا ذن گاردن چیست؟

باغ ذن (karesansui) نوعی باغ ژاپنی است که مرکز اصلی آن شهر کیوتوی ژاپن است ولی در سرتاسر جهان می توان نمونه هایی از ذن گاردن را ردیابی کرد. عناصر اصلی این نوع باغ، شن و سنگ است و محلی برای مراقبه، خلوت درونی واستراحت کردن به شمار می رود. باغ ذن نوعی بهره برداری از عناصر طبیعی برای مراقبه و ارتباط با روح طبیعت است. این نمادپردازی ها و سمبل های باغ ذن ریشه در باورها و نمادهای شرقی به خصوص ژاپنی دارد. با اراول همراه باشید.

باغ ذن

طراحی باغ ذن:

باغ های ذن باغ هایی شنی و زمینی هستند که با شن کم عمق، سنگریزه، سنگ و تا حدودی چمن و سایر عناصر طبیعی پوشیده می شوند. البته درخت معمولا در این نوع باغ وجود ندارد و خزه ها و چمن ها نقشی کمرنگ تر و صرفا تکمیلی دارند. این عناصر به تقويت مراقبه و خلوت درون کمک می کند. مهمترین اجزای این باغ شن و سنگ است که در کنار هم دریا را یادآوری می کند، اما نه با استفاده از آب، بلکه امواج آن با کمک شیارهایی که راهبان بر روی شن ها ایجاد می کنند خلق می شود. این شیارها نشانگر امواج دریا هستند.

باغ ذن

بیننده با نگاه به این عناصر نوعی توازن را حس خواهد کرد. اگر با زیبایی شناسی عناصر آشنا باشید می دانید که ذهن آدمی در نگاه به عناصر بصری معمولا به دنبال توازن می گردد و اگر این توازن را در اشیا نبیند اذیت می شود. در معماری سنتی توازن نقشی اساسی دارد.

تقارن در باغ ذن رعایت می شود و معمولا محوری متقارن از باغ تا سالن اصلی معبد می رسد چون آنجا دلیل اصلی همه این طراحی هاست و همگی باید به سمت معبد رهنمون شوند. بهترین چشم انداز باغ نیز از آنجا دیده می شود. دیدن سنگ ها و شن ها از آن زاویه از نظر بصری مانند دیدن طرحی طبیعی مانند یک درخت است. گرچه وقتی مستقیما به باغ نگاه می کنید این اتفاق نمی افتد و چنین تاثیری رخ نمی دهد ولی ذهن ناخودآگاه انسان به شکلی ظریف این کار را انجام می دهد و بین جایگاه  صخره ها ارتباط برقرار می کند.

باغ ذن

فواید باغ ذن:

در فرهنگ های كهن ژاپنی، باغ های شنی اهمیت زیادی دارد. این باغ ها فقط باغ تفریحی نیستند بلکه نوعی دیر و عبادتگاه محسوب می شوند. سنگ هاي بر آمده از ريگ ها كه به شكلی نمادين و با نظمي مشخص کنار هم چیده شده اند بخش مهمی از آيين هايی ويژه را تشکیل می دهد كه فقط راهبان در آن شركت دارند. نوع چیدن هر یک از سنگ ها آداب مخصوص به خودش را دارد که آن را فقط راهبان یا کسانی که با نمادپردازی باغ ذن آشنا باشند می توانند طراحی کنند.

باغ ذن

این نوع چیدمان عناصر سنگ و ماسه نه تنها بر بیننده تاثیر بصری خواهد گذاشت که تاثیر روحی هم خواهد داشت. باغ هاي شنی معمولا با طراحی گياهان انبوه در گوشه و کنار ماسه ها تکمیلی می شوند تا هم زیبایی شناسی آن را تکمیل کنند هم تاثیر بخشی معنوی آن را بیفزایند.

باغ ذن

باغ ذن در کیوتوی ژاپن:

مهمترين نوع از انواع باغ ذن در شهر كيوتوي ژاپن یافت می شود. در آن باغ ها راهبان هر روز ريگ ها را با شن ‌كش هاي خود مرتب کرده و آرایش می کنند. با ايجاد شيارهاي منظم، دريايی آرام پدید می آید كه هيچ چيز حتی باد نمی تواند آن را آشفته کند. راهبان در لابلای اين ريگ ها سنگ هايي قرار می دهند که البته بسیاری از این سنگ ها در دل ماسه ها عمدا پنهان هستند. دلیل آن تعبيري است براي بينايان و دانايان كه جهان را هيچ گاه به تمامه نمی توان دید و همیشه اسراری وجود دارد. نادیدنی ها را باید در درون خود بیابیم.

باغ ذن

باغ ذن سمبل چیست؟

افراد زیادی باغ ذن را تفسیرهای متفاوتی کرده اند و درباره اینکه باغ ذن سمبل چیست سخن گفته اند. در اینجا برخی از این نمادها را مطرح خواهیم کرد:

  • شن ها نمایانگر اقیانوس و صخره ها نمایشگر جزیره ژاپن هستند.
  • صخره ها نمایانگر ماده ببر و فرزندان او هستند که به سمت اژدهایی شناورند.
  • صخره ها فرمی از ذهن و قلب آدمی را در حروف کانجی به نمایش  می گذارند.
  • از نظر تحلیل ریاضی، بخش های خالی باغ به طور حساب شده ای ساخته شده و معماری

معبد را تکمیل می کند.

باغ ذن

هر کدام از باغ ها می تواند نشانه چیزی باشد.

برای مثال باغی وجود دارد که تمثال دوقلوی یین و یانگ

(نشانه های چینی) است.

باغ دیگری سمبلی از قانون علت و معلول

و دیگری نشانی از ارزش قلب پاک را دارد.

در واقع به بیننده بستگی دارد که چه چیزی

را از این آرایش ها دریافت می کند.

آیا تنها سنگ ها و ماسه

های دوار دور آن را می بیند یا قادر است

از این نظم و سکون به آرامش ذهنی برسد.

باغ ذن

طراحان غربی معتقدند باغ ذن به ذهن آدمی آرامش می دهد

ولی ژاپنی های اصیل این باغ ها را

به چنین قصدی نساخته اند.

طراحان باغ در نقاط مختلف جهان سعی کرده اند

بخش هایی از عناصر باغ ذن را در طراحی باغ ها وارد کنند

و با استفاده از سنگریزه و

شن به نوعی از انواع باغ ذن دست یابند.

 


عفیفه خدنگی – ۲۳ آبان ۹۷

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 دیدگاه

  1. چه جالب. ممنون. مطلب بسیار خوبی نوشتید

    • موبایل: ۰۹۰۳۱۳۱۳۲۰۳