از دلمن یا میزسنگ چه می دانید؟ دلمن ها* میراث ارزشمندی هستند که در گوشه… پنجشنبه ۲۷ دی ۹۷

از دلمن یا میزسنگ چه می دانید؟

دلمن ها* میراث ارزشمندی هستند که در گوشه و کنار کشور پراکنده اند. دلمن یا میزسنگ گونه ای از سنگ افراشت های

دوران باستان است که شامل تخته سنگ مسطحی بوده که بدون استفاده از ملات روی چند سنگ راست قرار داده شده

است. دلمن ها متاثر از شرایط آب و هوایی، سنگ های موجود در منطقه، استحکام سنگ ها و وضعیت جغرافیایی

منطقه، همچنین متاثر از فرهنگ، اعتقادات و ارزش های ساکنان آن به سبک های متفاوتی ساخته شده اند.

دلمن یا میزسنگ

ساختار میزسنگ

میزسنگ ها از بناهای شاخص دوران نوسنگی به شمار می‌آیند. این نوع معماری در فصول گرم فضای خنکی

را ایجاد می‌ کرد و برای بهبود هوا در فصول سرد، سنگ‌ چین دیگری به شعاع تقریبی هشت متر دور اتاقک

اول چیده می‌ شد تا خاکریز روی سقف را از پراکنده شدن حفظ کند. میزسنگ ‌ها بازمانده ‌های گورهای دالانی

هستند که باران ، خاک روی آنها را شسته‌ است. این میزسنگ‌ ها دالانی دارد که تخته‌ سنگ‌ های بزرگ منتهی

به محفظه ‌ای دایره ‌ای شکل و بیشتر اوقات دارای طاقی جلو آمده‌ است که در حکم دیوارهایش هستند و

در آن هر یک از چند حلقه سنگی از پشت ردیف زیرین به درون کشیده می ‌شود تا آنکه حلقه ‌ها از بالا مسدود

می ‌شوند. در کاوش ‌های باستان شناسی دلمن‌ های بزرگ گاهی تا ۶ متر طول، ۲ متر عرض و ۲ متر ارتفاع داشته است.

دلمن یا میزسنگ

کاربرد میزسنگ

دلمن ها برای جوامع اولیه که از راه شکار و جمع آوری غذا زیست می کردند محل مناسبی برای زندگی بوده

و در ادامه به عنوان مقبره کاربرد داشته است.

در داخل میزسنگ‌ های کوچک اسکلت‌ های انسان به همراه وسایل زندگی و ابزار جنگی کشف شده‌ است؛

دفن وسایل زندگی شخصی به نوعی اعتقاد انسان های اولیه به زندگی پس از مرگ را نشان می دهد.

از مهم ترین خصوصیات دلمن ها نیز دفن افراد به همراه وسایل زندگی شخصی است و از این رو دلمن ها

جزو گنجینه های اصیل کاوش های باستان شناسی محسوب می شود که توجه سودجویان را نیز به خود جلب کرده است.

 

علاوه بر آنچه گفته شد برخی کارشناسان معتقدند که دلمن برای افراد بسیار متشخص یا احتمالا مقدس مانند سرکرده یا رئیس قبیله ساخته

شده که مشتاق بوده به حقیقت ازلی پی ببرد

و به بی تابی زمانه خود غلبه کند. این افراد که هنوز خرد زمانه ای خود را از دست نداده

بودند، در درون این آرامگاه به مراقبه ابدی کشیده می شدند، سنگ بزرگ آرامگاه کنار زده می شد،

شخص وارد تالار سنگی می شد سپس سنگ بزرگ را به جای خود باز می گرداندند و شخص در انزوای

کامل قرار می گرفت، بدون آنکه در مورد بازگشت خود بیاندیشد. کاربردهای احتمالی دیگری که محققان

در مورد آنها حدس زده اند، عبارت اند از: کاربرد نجومی، قربانگاهی برای پیشگاه خدایان، آرامگاه مردگان،

مکانی به عنوان سکونتگاه و محلی برای خورشید پرستی.

دلمن یا میزسنگ

گورهای میزسنگی در ایران

گورهای میزسنگی بیشتر از دوران پیش از تاریخ و دوره تاریخی شمال ایران در نواحی مشگین شهر،

نمین، آستارا و تالش ناحیه دیلمان بر پا مانده است. به گفته کارشناسان، عدم توجه کافی به این میراث

فرهنگی گرانقدر در سال های گذشته باعث شده است که تقریبا در شهرستان نمین دلمن ها با هجوم غارتگران

فرهنگی از بین برود و اکنون شاید به صورت اندک در گوشه کنار مناطق روستایی نشانه هایی از آن باقی

مانده است. عمده کانون نمونه هایی از دلمن ها منطقه شهر یئری مشگین شهر می باشد که هم اکنون دارای

غنای فرهنگی بوده و دهها سنگ افراشته در این منطقه موجود می باشد اما حفظ و حراست از آن نیازمند

توجه بیشتر مسئولان و دوستداران میراث فرهنگی می باشد.

 

 


* Dolmen

گردآوری: راضیه احمدی | ۲۲ دی ماه ۹۷ | منبع: ایرنا

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 دیدگاه