مناره باغ قوشخانه در اصفهان. تا به حال اسم کبوتر نامه بر را شنیده اید؟… جمعه ۷ دی ۹۷

مناره باغ قوشخانه در اصفهان.

تا به حال اسم کبوتر نامه بر را شنیده اید؟ می دانید که در گذشته کبوترها برای ارسال نامه و رساندن اخبار به کار گرفته می شدند؟ خوب است این را نیز بدانید که رقبا و دشمنان برای جاسوسی و به دست آوردن این اخبار بیکار نمی نشسته اند. برای این منظور قوش هایی تربیت می شد که کبوترهای نامه‌بر را شکار کند و اخبار را فاش سازد. در اصفهان سازه ای به یادگار مانده است که این رسم جالب قدیمی را به یاد می آورد. ‌در انتهای محله جوباره اصفهان به سمت شمال، مناره‌ باغ قوشخانه با همین منظور طراحی شده بود. این منازه محلی بود برای نگهداری قوش ها و بازهای شکاری. این سازه را مناره طوقچی، مناره‌ علی بن سهل، مناره باغ قوشخانه و مناره باقوشخانه نیز می گویند. در مجله گردشگری اراول بیشتر راجع به آن سخن گفته ایم.

مناره باغ قوشخانه

در اصفهان آثار زیادی از دوره سلجوقی به یادگار مانده است که همگی از الگویی مشخص پیروی می کرده اند. مناره باغ قوشخانه با حدود ۳۸ متر ارتفاع احتمالا متعلق به دوره سلجوقی و سده ۳ و ۴ هجری باشد. البته برخی نیز آن را از سده ۸ هجری یعنی دوره ایلخانی دانسته اند.

علت نامگذاری قوشخانه:

علت نامگذاری مناره‌ باغ قوشخانه بازها و قوش های شکاری اند. در زمان پادشاهی شاه عباس کبیر در کنار این مناره‌ باغ وسیعی وجود داشته که قصر زیبایی نیز در آن بوده است. در آن باغ، قوش ‌ها و بازهای شکاری نگهداری می ‌شدند و چون آنجا اولین منزلگاه نزدیکی شهر بوده استقبال رسمی از میهمانان پادشاه در آنجا صورت می گرفته است.

قدیم الایام برج ‌های کبوترخانه از اهمیت زیادی برخوردار بود. در کبوترخانه ها از کبوتر و قوش ‌های تربیت شده نگهداری می کردند. مناره‌ باغ قوشخانه هم در واقع برجی برای قوش هاست.

مناره باغ قوشخانه

در آن زمان قوش ‌های تربیت شده دو نوع کاربرد داشته اند. یا برای ارسال نامه و خبر به کار می رفتند و یا با هدف شکار کبوتران نامه‌‌بر تربیت می شدند. این قوش ها باید کبوتران دشمن را شکار می کردند.

نام دیگر این سازه طوقچی است چون در کنار دروازه قدیم شهر قرار داشته و امروز از آن دروازه فقط دو شیر سنگی بر جای مانده است. این دو، اکنون به مجاورت پل خواجو منتقل شده اند.

مناره باغ قوشخانه

باغ قوشخانه:

محمدحسن بن علی اعتمادالسلطنه، از رجال و نویسندگان عصر قاجار، در کتاب مرآت البلدان از باغ قوشخانه و مسجدی که روبروی سردر آن قرار داشته اینگونه سخن گفته است:

«در بیرونِ دروازه طوقچیِ اصفهان، خیابانی معروف به چهار باغ است که نادراً درخت در این خیابان دیده می ‌شود. در وسط خیابان حوضی است و در یک طرف خیابان محاذیِ این حوض،

سردر باغ معروف به باغ قوشخانه است که از چندگاه قبل الی الان،

حکام دارالسلطنه اصفهان هر وقت از جانب اقدس همایون شاهنشاهی

به خلعتی نائل و سرافراز می ‌شوند، آن خلعت را با تشریفات معموله

در باغ قوشخانه زیب پیکر اعتبار خود می‌ سازند. در وسط باغ قوشخانه

عمارتی عالی ساخته شده است. محاذیِ حوض مزبور مقابل سردر باغ

قوشخانه مسجدی قدیمی است که عمده بنا و عمارت آن باقی و

از ابنیه عالیه و مساجد معتبره بوده است. در وقت بیرون آمدن

از دروازه طوقچی در ابتدای این خیابان که معروف به چهار باغ است

در دو طرف چپ و راست نزدیک دروازه، دوشیر سنگی نصب است».

مناره باغ قوشخانه

 

مناره باغ قوشخانه در محله جوباره

اصفهان قرار دارد. این محله در گذشته

بیرون از شهر بوده ولی در حال حاضر جزو

شهر اصفهان به شمار می رود. هم اکنون این

منار در کنار مسجد صاحب الزمان قرار گرفته و

به نطر می رسد از اول جزو مسجد بوده است چرا

که تزئینات مسجد نیز شباهت به تزئین نمای بیرونی مناره پس از بازسازی ها دارد.

 


عفیفه خدنگی – ۶ دی ۹۷

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 دیدگاه