نخستین های جهان در شهر سوخته: بقایای  شهر سوخته در ۵۰ کیلومتری زابل در سیستان… پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷

نخستین های جهان در شهر سوخته:

بقایای  شهر سوخته در ۵۰ کیلومتری زابل در سیستان و بلوچستان خبر از وجود تمدنی ایرانی در ۵۰۰۰ سال پیش می دهد. تمدنی که از نظر علمی وهنری در بعضی جنبه ها از امروز هم پیشرفته تر بوده است. از امروزِ ما هم جلوتر بوده اند چون هنوز بعضی از جنبه های علمی کشف شده در آنجا برای دانشمندان ابهام دارد و نتوانسته اند با علم جدید آن را علت‌یابی کنند. این شهر فراموش شده در یکی از محروم ترین مناطق ایران به یادگار مانده و بی اغراق می توان گفت تاکنون شگفت انگیزترین آثار پیشرفته علمی و هنری جهان باستان از آنجا به دست آمده است. در ادامه اراول به این جنبه های علمی و هنری توجه نشان داده است.

شهر سوخته

نخستین جراحی مغز موفق در جهان:

در شهر سوخته جمجمه ای به دست آمده که نشان می دهد نزدیک به ۵ هزار سال پیش در آنجا نخستین عمل جراحی مغز با موفقیت انجام شده است. بر طبق تحقیقات صورت گرفته، صاحب این جمجمه به نوعی تومور مغزی گرفتار بوده ولی پزشکان توانسته اند آن توده را از سر او خارج و وی را برای مدتی شفا ببخشند. چنین پیشرفتی برابر با میزان رشد علمی کنونی در درمان سرطان های مغز و اعصاب است.

شهر سوخته

نخستین چشم مصنوعی:

در یکی از قبرهای متعلق به شهر سوخته بقایای بدن زنی کشف شده که چشم مصنوعی داشته و طبق بررسی ها ظاهرا برای مدت زیادی با آن چشم مصنوعی سپری کرده است. دانشمندان هنوز نتوانسته اند جنس و ماده سازنده این چشم مصنوعی را به دست بیاورند و تشخیص آن به آزمایش های بعدی و پیشرفت بیشتر علم بشر موکول شده است.

شهر سوخته

با این حال اینقدر مشخص است که چشم مورد نظر از جنس قیر طبیعی بوده و با نوعی چربی جانوری مخلوط شده است. بر روی آن، مویرگ هایی بسیار ریز داخل کره چشم به کمک مفتول های طلایی به قطر کمتر از نیم میلی متر طراحی شده که واقعا اعجاب انگیز است. مردمک چشم در وسط آن طراحی شده و به جز آن تعدادی خطوط موازی که تقریبا شبیه یک لوزی هستند، در اطراف مردمک دیده می شود؛ در دو سوی چشم مصنوعی دو سوراخ جانبی دیده می شود که ظاهرا برای نگهداری و اتصال آن به حدقه چشم به کار می رفته است.

شهر سوخته

عکس زیر تصویری برگرفته از رسانه های ایتالیاست که پس از کشف چشم مصنوعی شهر سوخته منتشر شده است:

شهر سوخته

قدیمی‌ترین تخته نرد جهان:

از قبری باستانی با شماره ۷۶۱،  قدیمی ترین تخته نرد جهان همراه ۶۰ مهره آن در شهر سوخته پیدا شده است. این تخته نرد بسیار قدیمی‌ تر از نمونه‌ ای است که در قبرستان سلطنتی اور در بین‌النهرین کشف شده بود.

شهر سوخته

نخستین انیمیشن جهان:

از میان آثار هنری کشف شده در شهر سوخته علاوه بر شطرنج و تخته نرد، نقاشی جالبی توجه همه را به خود جلب کرده است. این نقاشی که بر جامی سفالین کشیده شده ثابت می کند که ساکنان شرق ایران، مردمانی بسیار باهوش و ذکاوت بوده اند و در آن روزگار توانسته اند انیمیشن را طراحی کنند.

شهر سوخته

تصاویر این جام نشان می دهد نخستین نقاشی متحرک یا همان انیمیشن جهان در این شهر

در سیستان بلوچستان خلق شده است.

هنرمند نقاش در این اثر بزی را رسم کرده که با حرکت سریع و دورانی جام، به سمت درختی که در کنارش کشیده شده، در حال پرش است.

نقاشی این جام بسیار هنرمندانه است.

تصویرگر، بز را به حرکت وا داشته و آن را با یک حرکت جهشی به درخت نزدیک کرده است.

حرکت در این تصاویر به خوبی مشاهده می شود.

شاید این گونه تصویر پردازی ها امروزه بسیار ساده و ابتدایی به نظر برسد

ولی ۵ هزار سال پیش چنین چیزی سابقه نداشت

و در واقع می توان گفت ابتکار شگفت انگیز هنری ایرانیان بود.

شهر سوخته

باستان شناسان شهر سوخته ادعا کرده اند که

در جریان کاوش گوری که ظرف سفالین با نقاشی متحرک از آن به دست آمده بود،

به اسکلتی برخورد کرده اند که

به احتمال فراوان تصویرگر همین جام بوده است.

باستان شناسان با نزدیک کردن این تصاویر به یکدیگر موفق شدند

نمونه ای از یک تصویر متحرک را در قالب یک فیلم ۲۰ ثانیه ای به دست آورند.

شهر سوخته

آثار و شگفتی های به دست آمده از شهر سوخته

به همین جا ختم نمی شود.

پارچه هایی که در شهر سوخته یافت شده

در هیچ کجای دیگر، مشابه ندارد.

صنایع و هنرهای رایج در شهر سوخته، چیزهایی مانند

خراطی، ریسندگی، حصیربافی، معرق، سفالگری،

کفاشی، ساخت ابزار فلزی و ساخت زیورآلات بوده؛

ضمن آن که مراکز صنعتی آن ها

عموما خارج از شهر قرار داشته است.

گفتنی ها درباره شهر سوخته بسیار است و شاید در مجالی دیگر به آن بپردازیم. پایدار باشید!

 


عفیفه خدنگی – ۹ آبان ۹۷

۱+

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 دیدگاه