کَل کوسه  شاید نام کَل کوسه کمی به نظرتان عجیب برسد اما آیینی بوده است… پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۷

کَل کوسه 

شاید نام کَل کوسه کمی به نظرتان عجیب برسد اما آیینی بوده است که زمان گذشته

در روستاها بین اقوام بختیاری برگزار می شده است.

طبق رسوم بختیاری‌ها زمانی که باران نمی‌آمد و خشکسالی حاکم می‌شد،

مردم دور هم جمع می‌ شدند و یک نفر پیش قدم شده و برای آمدن باران شعر و آواز می‌خواند،

سپس مردم به او هدیه داده و او را خیس می کردند. برای آنها این عمل نمادی از آمدن باران بود

و در آخر همه با هم دعای شکر را می‌خواندند. این آیین علاوه بر اینکه باعث سرگرمی مردم می شد

نشان از باور و اعتقادات آنها نیز داشت که باور داشتند دعای دسته جمعی آنها باعث بارش باران می شود.

کَل کوسه یا کَل علی کوسه نام نمایشی بوده است که مردم در آن زمان اجرا می کردند

و پس از آن برای بارش باران دعا می کردند. در گذشته مردمان چهارمحال و بختیاری

در مواقع خشکسالى که بارندگى کم بود يک نفر آدم کوسه (بى‌ريش و سبيل) را انتخاب مى‌کردند

و برايش ريش و سبيل مى‌گذاشتند.

 

کَل کوسه

يک کيسهٔ چرمى بزرگ روى سرش قرار مى‌دادند، لباس‌هاى گشادى تنش مى‌کردند

و کيسه‌اى را هم روى دوشش مى‌گذاشتند. سپس عدهٔ زيادى دور تا دور او را گرفته و

با هم دسته‌جمعى به در خانه‌ها مى‌رفتند و شروع به خواندن اين شعر می کردند:

هـار هـار هارونـک   خدا بزن بارونک   

سى او عيال دارون   خدا بزن بارونک

گندما زير خاکِن   ز تشنئى هلاکِـن

هـار هـار هارونـک   خدا بزن بارونک

شخصی که به در خانه یا چادرش رفته بودند کمی آب روی سر آنها می ریخت و سپس به آنها کمی آرد می داد.

این کار را همین طور تا شب ادامه می دادند و سپس با آردهایی که به دست آورده بودند

خمیر درست کرده و نان می پختند و لابلای نان ها یک چوب کوچک قرار می دادند.

آنگاه نان‌ها را تقسيم مى‌کردند که در حضور جمع خورده شود.

کسى که چوب در نانش بود را مى‌گرفتند و به صورت نمایشی کتک مى‌زدند

تا يک نفر بيايد و ضمانت کند و بگويد که مثلاً تا چند روز دیگر باران مى‌بارد

اگر تا روز تعيين شده باران نمی بارید ضامن او را کتک مى‌زدند تا يک نفر ديگر بيايد

و ضامن او شود. اين کار تا آمدن باران ادامه داشت.

مسعود آگشته کارگردان گروه هنری احیای آیین‌ها و سنت‌های اقوام ایرانی در رابطه با آیین کَل کوسه می گوید:

این آیین‌ها منسوخ شده و اکنون با تبدل به نمایش، فیلم و … احیا می‌شوند به نحوی که آیین «کَل علی کوسه» در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در بخش تئاتر خیابانی، جزء آثار منتخب قرار گرفت.

 

 


گردآوری شده در ۲۶ اردیبهشت ۹۷ | توسط: راضیه احمدی

۰

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 دیدگاه