گردشگری آیینی چیست؟ همه آدم‌ها نیاز به تفریح و آرامش دارند و این وسط برای… دوشنبه ۱۷ دی ۹۷

گردشگری آیینی چیست؟

همه آدم‌ها نیاز به تفریح و آرامش دارند و این وسط برای بسیاری از مردم آرامش در ارتباط با باورها و عقایدشان است. خیلی‌ها آرامش را در اماکن آیینی و زیارتی یا در کنار مقابر درگذشته‌گانشان می‌یابند. این موضوع در ایران سابقه دارد و فقط مربوط به دین اسلام نیست. از گذشته‌های دور که مردم به دامن کوه‌ها، دشت‌ها و پای چشمه‌ها و رودخانه‌ها پناه می‌بردند، تفریح و سرگرمی‌شان را با نیایش آب، ستایشِ درخت و سپاس و شادی در بزرگداشت آتش همراه می‌کردند. کم‌کم نیایشگاه‌هایی در کنار عناصر مقدس بنا شد و این اماکن به محل برگزاری مراسم آیینی و تجمع مردم تبدیل گردید. این رسم و سنت در دوره اسلامی از بین نرفت بلکه همانطور که می‌دانید زیارتگاه‌ها و امامزاده‌ها جای مکان‌های مقدس پیشین را گرفتند. نتیجه اینکه نیاز انسان‌ها به تفریح و آرامش و آمیختن این نیاز با اعتقادات دینی موجب پیدایش نوع خاصی از گردشگری به نام گردشگری آیینی شده است.

حالا که معنای گردشگری آئینی دست‌مان آمد، بهتر است سراغ مثال‌هایی از این نوع گردشگری برویم.

در ادامه با اراول مطلب را دنبال کنید.

گردشگری آیینی

گردشگری آیینی با زیارت قبور

یک حقیقت تلخ در زندگی همه انسان‌ها تجربه می‌شود و آن هم مرگ عزیزان و نزدیکان است. زیارت قبور عزیزان و از دست‌رفته‌گان نیز جزو گردشگری آئینی به حساب می‌آید. بهشت‌زهرای تهران، بهشت‌رضای مشهد و آرامگاه‌های سرتاسر کشور همواره آخر هفته‌ها و ایام تعطیل محل رفت‌وآمد خانواده‌هایی است که بساط پهن می‌کنند و از عزیزان از دست‌رفته‌شان یاد می‌کنند.

مردم در این اماکن حاضر می‌شوند و معمولا فعالیت‌هایی تفریحی مثل پختن آش و ذکر خاطرات گذشته را دنبال می‌کنند. این رسم که بیشتر به‌صورت جمعی برگزار می‌شود کودکان و حتی جوانان و سالخوردگان را گرد هم آورده و اوقات خوش و دلپذیری را برای افراد رقم می‌زند.

گردشگری آیینی

عزاداری و هیئت های مذهبی

آرزوی خیلی‌ها این است که در ایام عزاداری محرم و صفر به مشهد یا کربلا بروند. پیاده‌روی‌ها و هیئت‌هایی که در ایام عزاداری دل به دریا می‌زنند و به راه می‌افتد، همه و همه از جمله گردشگری آئینی هستند.

در این برنامه‌ها به گونه‌ای گردش و استراحت با حال‌وهوای روحانی و معنوی در می‌آمیزد. شمار گردشگران آئینی به مشهد برای زیارت قبر امام هشتم(ع) و زائران شهر قم سال‌به‌سال افزایش پیدا می‌کند.

گردشگری آیینی

سفرهای زیارتی

کمتر کسی است که خاطراتی شیرین از سفرهای گذشته به شهرهای زیارتی مثل مشهد، شهر ری، قم و… نداشته باشد. گردش و پیک‌نیک معمولا با این سفرها همراه می‌شود. زائران برای هواخوری ساعت‌هایی

را برای حضور در کنار چشمه‌ها، رودخانه‌ها و مناطق خوش آب و هوای شهرهای زیارتی برنامه‌ریزی می‌کنند. براساس اعلام سازمان اوقاف و امور خیریه بیش از ۸۰۰۰ امامزاده در ایران وجود دارد که در این میان۵۰۰ امامزاده بیشتر از بقیه مورد توجه عموم مردم است. راز افزایش روزافزون این سفرهای زیارتی در همین علاقه جمعی به تلفیق تفریح و معنویت نهفته است.

زائران بی بی شهربانو؛ زائران مسلمان و زردشتی زیارتگاه «پیر سبز» در یزد و مردمی که به چشمه‌علی دامغان می‌روند، همگی خاطرات مشابهی را تجربه می‌کنند که تلفیقی از فعالیت آیینی و گردشگری است. به علاوه سنت‌های آئینی غیر زیارتی هم کم نیست. در این خصوص می‌توان مراسم قالیشویان در مشهد اردهال را مثال زد که از سنت‌های آیینی مهم ایران است.

گردشگری آیینی

گردشگری آیینی در جوامع غیر ایرانی

غیر مسلمان‌ها و غیر ایرانی‌ها هم در این زمینه حرف برای گفتن دارند. گردش و زیارت در جوامع اروپایی و بین مسیحیان سنت‌گرا نیز مرسوم است. زیارتگاه فاطیما در لیسبون پرتغال، صومعه سنت اودیل در استان آلزاس فرانسه که بر بلندای منطقه‌ای کوهستانی واقع شده،

غار و تندیس حضرت مریم در دهکده کوهستانی لورد در

جنوب فرانسه و صومعه سن میشل در شمال فرانسه از این نمونه‌هاست.

زائران پای پیاده و بعضا روی زانو با شمع و تسبیح و ذکرگویان در راه

مقدس گام برمی‌دارند و به امید برآورده شدن حاجت به کوه،

چشمه و غار متوسل می‌شوند.

آیین‌هایی که در این زیارت و گردش مرسوم بوده

و تا کنون تداوم یافته شباهت‌هایی

با رسوم گردشگری مذهبی آیینی در ایران دارد.

گردشگری آیینی

گردشگری آیینی

آیین‌هایی همچون کارناوال‌های شادی که در تابستان

و روزهای مشخصی از ماه‌های میلادی در بسیاری از شهرهای

اروپایی برگزار می‌شود نیز در ارتباط با همین باورهاست و

ریشه در تاریخ و فرهنگ مذهبی آنان دارد.

اهمیت گردشگری آیینی

تقویت گردشگری آیینی آدمی را با اعتقادات و باورهای

برخاسته از یک جامعه خاص آشنا می‌کند. از طرفی موجب

حفظ مکان‌های زیارتی–تفریحی شده، بدین شکل که بعضا

در امر مرمت و زیباسازی آن‌ها نیز کوشش‌هایی به عمل می‌آید.

گردشگری آیینی

حال که نیاز مردم به گردشگری آئینی

را درک کردیم نباید دست روی دست بگذاریم.

خوشبختانه در دوران اخیر برخی از اماکن مذهبی-آیینی

در ایران به قطب گردشگری تبدیل شده اند

اما هنوز جای کار بسیار دارد.

 

 


عفیفه خدنگی | ۱۸ شهریور ۹۷

 

۰

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 دیدگاه