زین سازی از صنایع دستی قدیمی ایران زین سازی یکی از کهن ترین رشته های… یکشنبه ۱۱ فروردین ۹۸

زین سازی از صنایع دستی قدیمی ایران

زین سازی یکی از کهن ترین رشته های صنایع دستی ایران به شمار می رود که به دلیل کاربرد بسیار آن در گذشته تا حد زیادی رواج داشته است. منبت کاری هنری مشتمل بر حکاکی و کنده کاری بر روی چوب بر اساس نقشه ای دقیق است. این هنر از شاخه هنرهایی است که ترکمن ها در آن مهارت زیادی داشته اند و البته با استقبال خوبی در آذربایجان شرقی هم روبرو بوده است. در بسیاری از شهرهای استان از جمله تبریز، کلیبر، اهر، مرند، میانه، آذرشهر، مراغه، عجبشیر و جلفا رونق دارد. ادامه مطلب را در اراول از دست ندهید.

زین سازی

زین به چه معنی است؟

زین نوعی نشیمن است که بر پشت اسب و استر می گذارند تا بتوانند بر آن حیوان سوار شوند. زین ها معمولا از چرم ساخته می شوند. بر طبق تاریخ ترکمن ها اسب و اسب دوانی از جمله توانمندی های ریشه دار در بین این قوم است و طبیعتا زین سازی هم در بین آن ها رایج بوده است. به درستی نمی توان تاریخی برای ساخت زین مشخص کرد چون تاریخ آن به زمانی بر می گردد که ترکمن ها وجود داشته اند.

زین سازی جزو رشته هایی است که این روزها در حال منسوخ شدن است. در گذشته به سبب کثرت سوارکاران ترکمن و ساخت زین به دستان هنرمندان رونق زیادی داشت ولی متاسفانه هم اکنون به دلیل ماشینی شدن و استقبال کمتر از اسب سواری در حال کمرنگ شدن است. زین در زبان ترکمنی به پالانچا یا قامش معروف است و وسیله ای چرمی است که چوب یا آهن هم در آن به کار می رود. ساخت زین در اقوام مختلف روش های خاص خود را داراست. این رشته جزو رشته های اصلی قوم ترکمن بوده که سال هاست به فراموشی سپرده شده و سوارکاران از زین های صنعتی و کارخانه ای استفاده می کنند.

کاربرد زین با تکنیک قدیمی در سوارکاری و اسبدوانی دیگر رواج ندارد. شاید علت کمرنگ شدن این هنر عدم استفاده از زین قدیمی در حال حاضر باشد. هم اکنون فقط یک هنرمند در شهرستان گنبدکاووس (روستای قورفجه) به این هنر اهتمام دارد.

زین سازی

تهیه و ساخت زین

با بررسی اقتصادی مراحل تولید زین به راحتی می توان دریافت که در ساخت آن افراد زیادی مشغول می شوند. از تدارک و تامین مواد اولیه  گرفته تا تهیه و تولید آن کارگاه های تولید زین بدون نیاز به فضای گسترده و ابزار پیچیده با امکانات کم و در زمانی کوتاه به مرحله تولید می رسد و سرعت بازدهی آن بیشتر از سایر طرح های تولیدی است.

 

ابزار زین سازی

سایر تولیدات و ابزارآلات اسب به جز زین شامل شکم بند، کلگی،

نعل، دهنه اسب، مگس پران، رکاب، بند رکاب و دست گردان است.

ابزار و مصالح به کار رفته در این رشته از قبیل میل، گزن، چاقو،

قرتلق، سوزن، نخ، نمد، پارچه کتانی، چکش، موم، پوست گاو (قامیش) است.

این ابزار بسیار ساده و دست ساز هنرمندان است.

عدم استفاده از دستگاه و ساده بودن ابزار، تولید محصول را آسان تر می کند.

در ضمن استفاده از چرم شتر به علت چسبندگی بیشتر

به جای چرم گاو زین ترکمن را منحصر به فرد کرده است.

زین سازی در بین قوم ترکمن

زین با گذشت زمان جریان ها و دگرگونی های زیادی به خود دیده است.

این هنر همواره دستخوش تغییر و دگرگونی شده ولی همیشه

عامل هویت ساز قوم ترکمن و میراث معنوی این قوم بوده است.

 

اراول: سفر، جاذبه، تجربه

برای رزرو پرواز، تور و هتل با شماره ۳۸۰۹۲ – ۰۵۱ تماس بگیرید.

 

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 دیدگاه